AI ฉลาดขึ้น...แต่เราอาจฉลาดน้อยลง? ผลวิจัยที่ทุกคนควรรู้!
- Kattiya Jantas
- 11 ก.พ.
- ยาว 1 นาที
อัปเดตเมื่อ 13 ก.พ.
Generative AI อย่าง ChatGPT, Gemini หรือ Copilot กำลังเป็นเครื่องมือสำคัญในที่ทำงาน ช่วยให้เราทำงานได้เร็วขึ้นและสะดวกขึ้น แต่เคยสงสัยไหมว่าการพึ่งพา AI มากเกินไปอาจส่งผลต่อทักษะการคิดของเรา?
ล่าสุด นักวิจัยจาก Microsoft และ Carnegie Mellon University ได้ศึกษาว่าการใช้ AI ในที่ทำงานส่งผลต่อทักษะการคิดเชิงวิพากษ์ (Critical Thinking) อย่างไร ซึ่งค้นพบว่า...AI อาจทำให้เราคิดน้อยลงโดยไม่รู้ตัว!

พึ่งพา AI มากเกินไป = คิดน้อยลง?
งานวิจัยชี้ว่า เมื่อเราขอให้ AI ทำงานแทน เช่น เขียนอีเมล สรุปบทความ หรือวิเคราะห์ข้อมูล สิ่งที่เราทำส่วนใหญ่คือ แค่ตรวจสอบว่า AI ให้คำตอบถูกต้องหรือไม่ แทนที่จะใช้ความคิดเชิงวิเคราะห์จริง ๆ
การทำเช่นนี้อาจส่งผลให้เราพลาดโอกาส ฝึกฝนทักษะการตัดสินใจและการแก้ปัญหาด้วยตัวเอง ซึ่งเป็นทักษะสำคัญในโลกการทำงาน
"ถ้าเราปล่อยให้ AI คิดแทนเราไปเรื่อย ๆ วันหนึ่งเราจะไม่มีความสามารถในการคิดแก้ปัญหาด้วยตัวเอง เมื่อ AI ผิดพลาด เราอาจไม่รู้วิธีรับมือเลยด้วยซ้ำ" - ข้อสรุปจากงานวิจัย
ผลการศึกษา: AI เปลี่ยนวิธีที่เราคิดจริงหรือ?
นักวิจัยได้สอบถามพนักงาน 319 คนที่ใช้ AI อย่างน้อยสัปดาห์ละครั้งในการทำงาน โดยแบ่งการใช้งานออกเป็น 3 กลุ่มหลัก:
การสร้างเนื้อหา เช่น เขียนอีเมล หรือเอกสาร
การค้นหาข้อมูล เช่น สรุปบทความ หรือค้นคว้าหัวข้อใหม่
การขอคำแนะนำ เช่น ขอให้ AI วิเคราะห์ข้อมูล หรือช่วยตัดสินใจ
และเมื่อถามว่า AI ทำให้พวกเขาใช้ความคิดเชิงวิพากษ์มากขึ้นหรือน้อยลง? 36% ของผู้ตอบแบบสอบถามระบุว่าพวกเขายังคงใช้ทักษะการคิดเชิงวิเคราะห์เพื่อลดข้อผิดพลาดของ AI แต่กลุ่มที่ มั่นใจใน AI มากเกินไป กลับใช้ทักษะการคิดน้อยลงอย่างชัดเจน!
ตัวอย่างจากชีวิตจริง: AI ยังมีข้อผิดพลาดที่เราต้องระวัง!
ผู้เข้าร่วมวิจัยบางคนให้ข้อมูลที่น่าสนใจ เช่น
พนักงานคนหนึ่งใช้ AI เขียนรีวิวประเมินผลการทำงานของเพื่อนร่วมงาน แต่ยังต้องตรวจสอบอย่างละเอียดเพราะกลัวว่า AI อาจสร้างข้อความที่ไม่เหมาะสม และอาจส่งผลเสียต่อตัวเธอเอง
อีกคนหนึ่งใช้ AI เขียนอีเมลถึงหัวหน้า แต่ต้องปรับแก้ให้เหมาะกับวัฒนธรรมองค์กรที่เน้นลำดับชั้น เพื่อป้องกันข้อผิดพลาดในการสื่อสาร
หลายคนมักใช้ Google, Wikipedia หรือ YouTube เพื่อตรวจสอบความถูกต้องของ AI ซึ่งอาจทำให้เสียเวลามากกว่าการหาคำตอบเองตั้งแต่แรก!
AI ไม่ได้ทำให้เราฉลาดน้อยลง ถ้าเราใช้มันอย่างถูกวิธี!
ถึงแม้การพึ่งพา AI มากเกินไปอาจทำให้เราคิดน้อยลง แต่ไม่ได้หมายความว่า AI เป็นสิ่งไม่ดี! เราสามารถใช้ AI อย่างชาญฉลาดได้ด้วยวิธีต่อไปนี้:
ใช้ AI เป็นเครื่องมือ ไม่ใช่เป็นทุกอย่าง – อย่าปล่อยให้ AI คิดแทนเราหมดทุกอย่าง แต่ให้ใช้มันเป็นตัวช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการทำงาน
ตรวจสอบข้อมูลทุกครั้ง – AI อาจให้คำตอบที่ดูดี แต่ไม่ได้หมายความว่าถูกต้องเสมอ ตรวจสอบความถูกต้องก่อนใช้งานเสมอ
ฝึกฝนทักษะการคิดของตัวเอง – แทนที่จะให้ AI คิดแทน ลองใช้ AI เป็นตัวช่วยกระตุ้นความคิดของเรา เช่น ถามคำถามปลายเปิด หรือใช้ AI วิเคราะห์มุมมองที่แตกต่างกัน
เรียนรู้ข้อจำกัดของ AI – AI ยังมีปัญหาเรื่องข้อมูลผิดพลาด (Hallucination) และอคติในข้อมูลต้นทาง หากเราเข้าใจข้อจำกัดของมัน เราจะสามารถใช้มันได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น
AI เป็นตัวช่วยที่ดี แต่เราไม่ควรปล่อยให้มันคิดแทน!
Generative AI กำลังเปลี่ยนวิธีการทำงานของเรา แต่ถ้าเราใช้มันอย่างไม่ระมัดระวัง อาจทำให้ทักษะการคิดและแก้ปัญหาของเราถดถอยได้
ดังนั้น แทนที่จะให้ AI คิดแทนเรา ให้เราใช้ AI เป็นเครื่องมือช่วยคิด และตรวจสอบความถูกต้องของมันอยู่เสมอ เพียงเท่านี้ AI ก็จะเป็นประโยชน์โดยไม่ทำให้เราฉลาดน้อยลง!
แหล่งที่มา: TechCrunch, Microsoft
Comentários